Ney’in karizması

Ney sazının tasavvufla bütünleşen kimliği , ustaya teslim olmaya dayalı ve aynı zamanda ruhu olgunlaştırmayı da hedefleyen ,köklü bir eğitim anlayışını beraberinde getirmiştir.Kısacası ney üflemedeki gelişme ile insani gelişme arasında paralellik arzu edilir.Yukarda da arz ettiğimiz gibi sade,yalın yapısı dünyevi ihtirasları terk etmişliği ve alçakgönüllülüğü temsil ederken sesi de manevi zenginliği anlatır.Kişinin tekamül aşamaları kamışın boğumlarında tezahür etmiştir. Yine üzerindeki delikler ve başparesi dahil olmak üzere sayısız köprüler kurulur , ney-insan ve tasavvuf arasında.Bu nedenle,ney ve neyzen bir bütünü teşkil eder.Bu bütünlük evrendeki bütünlüğün sembolizmasıdır.

Ney Dersleri nin mahiyeti şöyle özetlenebilir

İnisiasyon (süluk): Usta-çırak ilişkisi vardır. Sırlar (mesleki incelikler) vardır. Sırlar öğrenciye hak edişiyle orantılı verilir. Ustaya teslimiyet şarttır. “Ustadan el almak” bir anlamda yeterlilik koşuludur. Ama unutulmaması gereken önemli husus, olgunlaşmanın sonu olmadığı için ney üflemenin bir diploması olamayacağı gerçeğidir.
Ezoterizm (içsellik): Madde değil mana ve içerik esastır. Bu manevi değerler zaman zaman çeşitli sembollere izafe edilebilir (Örneğin: Ney enstrümanı bedeni, nefes ise bedene can veren ruhu sembolize edebilir).
Meşk: Ustayı dinlemek esastır. Ustayı etüt eğitmeni olarak algılamak yanlış olur. Bu noktada ustanın öğretici fonksiyonu, öğrenciye işin ruhunu, mantığını ve sebat etme yönünü aşılaması, araştırmayı sevdirmesidir. Öğrenci, üstadın yönlendirmesi altında, musiki temelini, kendi çaba ve araştırmalarıyla inşa etmelidir. Uzunca zaman bir arada olma imkanını sağladığı üstadını ziyadesiyle dinleyerek de icrasına ruh kazandırmalıdır.
Meşk Silsilesi: Genel olarak, felsefi, sanatsal, bilimsel ve mesleki birikimler, usta-çırak ilişkisi çerçevesinde gelecek kuşaklara nakledilir.Zamansal kopukluk ve süreksizlik olmadan, bilgi ve tecrübeye dayalı öğretinin sonraki kuşaklara iletilmesine “meşk silsilesi” denir (Bir meşk silsilesinde çırak bir sonraki kuşağın ustası olur. Onun yetiştireceği çıraklar da sonraki nesillerin ustası olur. Bu durum böylece sürüp gider). Bu yöntemle pek çok öğreti, tarih sahnesinden silinmeyip korunumlu bir şekilde günümüze kadar ulaşmayı başarmıştır.
Teknik: Ney enstrümanının tıpkı diğer enstrümanlarda olduğu gibi etüde dayalı teknik bir yönünün olduğu unutulmamalıdır.Ney öğrencisinin bu tür çalışmaları kendi çabalarıyla halletmesi eğitmeninin de öğretme arzusunu perçinler.Eğitmeniyle üst düzeyde çalışmalar yapmanın zeminini hazırlar. Nota ve nazariyat da ney eğitiminin mekanik kısmının tamamlayıcı argümanlarıdır.

Scroll Up